Posts

Showing posts with the label Diabetes Mellitus / मधुमेह

HbA1c म्हणजे काय? | मधुमेहींसाठी सर्वात महत्त्वाची चाचणी | Info Plexus

Image
मधुमेहासाठी वापरली जाणारी सर्वात महत्त्वाची चाचणी आता चर्चेत आहे — आणि कारण आहे एका मोठ्या आंतरराष्ट्रीय अभ्यासाचा भारताला दिलेला धक्कादायक इशारा. जगातील सर्वात प्रतिष्ठित वैद्यकीय नियतकालिक  The Lancet Regional Health – Southeast Asia  मध्ये नुकताच एक महत्त्वाचा अभ्यास प्रकाशित झाला आहे. या अभ्यासात सांगण्यात आले की  HbA1c टेस्ट एकट्याने भारतीयांसाठी नेहमी विश्वासार्ह नाही  — आणि याचे कारण आहे भारतात मोठ्या प्रमाणावर आढळणारा अ‍ॅनिमिया (रक्तक्षय) आणि रक्ताशी संबंधित अनुवांशिक विकार. HbA1c म्हणजे काय? HbA1c — ज्याला Glycated Hemoglobin असेही म्हणतात — ही एक रक्त चाचणी आहे जी मागच्या  तीन महिन्यांतील  रक्तातील साखरेचा सरासरी आढावा घेते. हे कसं काम करतं? आपल्या रक्तातील लाल पेशींमध्ये असलेल्या Hemoglobin प्रथिनाला रक्तातील साखर चिकटते. जेवढी जास्त साखर, तेवढे जास्त Hemoglobin चिकटलेले. आणि या प्रमाणाला आपण HbA1c म्हणतो. लाल रक्त पेशी साधारणपणे  ९० ते १२० दिवस जगतात. म्हणूनच HbA1c ही टेस्ट एका दिवसाची नव्हे, तर तीन महिन्यांची साखर एकत्रित दाखवते — हेच तिचे...

मधुमेह म्हणजे नेमकं काय? मधुमेहाची लक्षणे? त्याच्यावर नियंत्रण कसं मिळवायचं?

Image
  बदलेली जीवनशैली, व्यायामाचा अभाव आणि अयोग्य आहारांमुळे मधुमेह रुग्णांच्या संख्येत जास्त प्रमाणात वाढ झालेली दिसून येत आहे. मधुमेह म्हणजे नक्की काय ?        मधुमेह हा अनेक लक्षणांचा समुह ( Syndrome ) आहे. आपल्या शरीरातील रक्तामध्ये साखरेचे प्रमाण एका विशिष्ट प्रमाणात असते. पण काही कारणामुळे रक्तातील साखरेचे प्रमाण वाढले तर आपल्याला मधुमेह होतो. मधुमेह का होतो ?        याच्यामध्ये आपल्या शरीरातील कार्बोहायड्रेट, फॅट आणि प्रोटीन यांच्या चयापचाय ( Metabolism ) प्रक्रियेमध्ये काहीतरी बिघाड झाल्यामुळे होतो. हा बिघाड शरीरात इन्सुलिनचे ( Insulin ) प्रमाण कमी झाल्यामुळे किंवा इन्सुलिनची ऊतीला ( Tissue ) असलेली संवेदनशीलता ( Sensitivity) कमी झाल्यामुळे होते. मधुमेहाचे प्रकार टाईप-१-मधुमेह टाईप-२-मधुमेह गरोदरपणातील मधुमेह १. टाईप-१-मधुमेह हा आपल्या शरीरातील स्वादुपिंडाच्या बीटा ( Beta Cells ) पेशीला खराब झाल्यामुळे होतो. या पेशी आपल्या शरीरात इन्सुलिनची निर्मिती करत असतात. या पेशी विषाणूजन्य आजार ( Viral Infections ) किंव...