सायबरकॉन्ड्रिया: इंटरनेट आणि AI मुळे वाढणारी आरोग्य चिंता | Info Plexus
तुम्ही कधी असे केले आहे का? रात्री अचानक डोकेदुखी झाली. झोपण्याऐवजी फोन उचलला. गुगलवर टाइप केले: 'अचानक डोकेदुखी कारण'. आणि मग... स्क्रीनवर दिसले — ब्रेन ट्यूमर, मेंदूत रक्तस्त्राव, मेनिंजायटिस! पाच मिनिटांपूर्वी फक्त डोकेदुखी होती, आता तुम्हाला वाटते की उद्या सकाळ बघायला मिळेल का? हे हास्यास्पद वाटते, पण भारतातील कोट्यवधी लोक दररोज हेच करतात. या 'डिजिटल आजारपणा'ला वैद्यकीय शास्त्रात नाव आहे — सायबरकॉन्ड्रिया (Cyberchondria). आणि ChatGPT आल्यानंतर हे आणखीच वाढले आहे. हे फक्त तुम्हालाच होत नाही आज भारतात ७५ कोटींहून जास्त इंटरनेट वापरकर्ते आहेत. स्मार्टफोनमुळे प्रत्येकाच्या खिशात 'डॉक्टर' आहे — गुगल, YouTube, ChatGPT, WebMD. अंगावर खाज आली तरी आधी गुगल, छातीत धडधडले तरी आधी ChatGPT. पण हे 'डिजिटल डॉक्टर' तुम्हाला बरे करत नाहीत — उलट आणखी घाबरवतात. संशोधन सांगते की ऑनलाइन लक्षणे शोधल्यानंतर ५५% पेक्षा जास्त लोकांची चिंता वाढते, कमी होत नाही. COVID नंतर हे अजून बिघडले. लॉकडाऊनमध्ये आपण सर्वांनी ऑक्सिमीटर, थर्मामीटर, ऑक्सिजन लेव्हल यावर एवढे लक्ष ठेवायला सुर...