उच्च रक्तदाबाचे १० प्रमुख जोखीमीचे घटक

 

       उच्च रक्तदाब ही एक सामान्य स्थिती आहे ज्यामध्ये तुमच्या धमनीच्या भिंतींविरुद्ध रक्ताची दीर्घकालीन शक्ती इतकी जास्त असते की यामुळे अखेरीस हृदयरोगासारख्या आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात.

तुमचे हृदय किती रक्त पंप करते आणि तुमच्या धमन्यांमधील रक्तप्रवाहाला किती प्रतिरोधक क्षमता असते या दोन्हींनुसार रक्तदाब निर्धारित केला जातो. तुमचे हृदय जितके जास्त रक्त पंप करेल आणि तुमच्या धमन्या जितक्या अरुंद होतील तितका तुमचा रक्तदाब जास्त असेल. 

उच्च रक्तदाबाला अनेक जोखमीचे घटक आहेत. खाली त्यांची माहिती आपण पाहूया :

१. वय :

वाढत्या वयाप्रमाणे उच्च रक्तदाबाचा धोका वाढतो. वयाच्या ६४ व्या वर्षापर्यंत, पुरुषांमध्ये उच्च रक्तदाब अधिक सामान्य असतो. वयाच्या ६५ नंतर महिलांना उच्च रक्तदाब होण्याची शक्यता असते.

२. कौटुंबिक इतिहास :

कुटुंबातील जर का एखाद्या व्यक्तीला रक्तदाबाचा त्रास असेल तर कुटुंबातील दुसऱ्या व्यक्तीला रक्तदाबाचा त्रास होण्याचे प्रमाण जास्त आहे.

३. जास्त वजन किंवा लठ्ठपणा असणे :

वजन जितके जास्त असेल तितके जास्त रक्त ऊतींना ऑक्सिजन आणि पोषक तत्वांचा पुरवठा करण्यासाठी आवश्यक आहे. रक्तवाहिन्यांमधून रक्तप्रवाहाचे प्रमाण जसजसे वाढत जाते, तसतसे धमण्याच्या भिंतींवरही दबाव येतो. त्याच्यामुळे जर एखादी व्यक्ती लठ्ठ असेल तर त्या व्यक्तीला रक्तदाबाचा त्रास होऊ शकतो.

४. शारीरिकदृष्ट्या सक्रिय नसणे :

जे लोक निष्क्रिय असतात त्यांच्या हृदयाचे ठोके जास्त असतात. तुमची हृदय गती जितकी जास्त असेल तितके  हृदयावरील प्रत्येक आकुंचनाने कार्य करणे वाढते त्याच्यामुळे धमन्यांवरील बल जास्त वाढते. शारीरिक हालचालींच्या कमतरतेमुळे जास्त वजन असण्याचा धोका देखील वाढतो.

५. तंबाखूचा वापर करणे :

तंबाखूचे सेवन किंवा चघळल्याने रक्तदाब तात्काळ वाढतोच, पण तंबाखूतील रसायने तुमच्या धमनीच्या भिंतींच्या आतील बाजूला नुकसान पोहोचवू शकतात. यामुळे धमन्या अरुंद होऊ शकतात त्यामुळे हृदयविकाराचा धोका वाढू शकतो. सेकंडहँड स्मोकिंगमुळे हृदयविकाराचा धोका देखील वाढू शकतो.

६. आहारात जास्त प्रमाणात मिठाचा(सोडियम) वापर :

आहारातील जास्त प्रमाणात सोडियम शरीरात द्रवपदार्थ टिकवून ठेवण्यास मदत करते म्हणून शरीरात जास्त प्रमाणात द्रव्य साचून द्रवपदार्थ वाढते त्याच्यामुळे रक्तदाब वाढण्याचा अधिक धोका असतो.

७. आहारात पोटॅशियमचे कमी प्रमाण :

पोटॅशियम  पेशींमध्ये सोडियमचे प्रमाण संतुलित ठेवण्यास मदत करते. पोटॅशियमचे योग्य संतुलन हृदयाच्या चांगल्या आरोग्यासाठी आवश्यक आहे. जर  आहारात पुरेसे पोटॅशियम मिळत नसेल, किंवा तुम्ही डिहायड्रेशन किंवा इतर आरोग्य स्थितींमुळे खूप पोटॅशियम गमावत असाल तर वरी सांगितल्या प्रमाणे रक्तात सोडियम वाढू शकतो.

८. खूप मद्यपान करणे :

कालांतराने, जास्त मद्यपान केल्याने हृदयाचे नुकसान होऊ शकते. त्यामुळे रक्तदाबाचा त्रास होऊ शकतो.

९. ताण तणाव येणे :

उच्च पातळीच्या तणावामुळे रक्तदाब तात्पुरता वाढू शकतो. जास्त खाणे, तंबाखू वापरणे किंवा दारू पिणे यासारख्या तणावाशी संबंधित सवयीमुळे रक्तदाब आणखी वाढू शकतो.

१०. काही जुनाट स्थिती :

काही क्रॉनिक परिस्थितींमुळे उच्च रक्तदाबाचा धोका वाढू शकतो, ज्यामध्ये किडनीचा आजार, मधुमेह आणि स्लीप एपनिया यांचा समावेश होतो.

Source : Mayo Clinic